Straatbelasting in Lawang

 

Betalen per meter

(verhaal van 15-07-2026)

De weg voor de woning van D.J. Hulshoff Pol, geneesheer-directeur van het krankzinnigengesticht te Lawang ten noorden van Malang, KITLV A172.

De regentschapsraad van Lawang zorgde in oktober 1934 voor de nodige commotie. Het idee werd geopperd om een “straatbelasting” in te voeren. In Batavia werd dit al toegepast. De belasting was enkel bedoeld voor zij die woonden aan de door het regentschap verlichte wegen. “In hoofdzaak dus de perceel-eigenaren te Bangil, Lawang, Pandaän en Soekoredjo.” De Indische Courant van 16 oktober 1934 ging hier verder op in:

 

Er heerscht bij de betrokkenen – zooals uit tal van gesprekken bleek – ongerustheid over deze verzwaring van lasten, welke in een tijd, dat de inkomsten van nagenoeg iedereen dermate slinken dat de grens der bezuinigingsmogelijkheid werd bereikt, de druppel zal beteekenen, welke den lijdensbeker doet overloopen.

 

Indië en haar inwoners kampten ook met de gevolgen van de “The Great Depression”. Ontslagen vielen of salarissen werden gekort, waardoor geldnood ontstond. Volgens de geruchten was de hoogte van de belasting negentig cent per strekkende meter langs de betreffende wegen. “Neemt men als voorbeeld het Uitbreidingsplan Lawang met zijn zeer ruime kavelingen, waar hekrooilijnen van vijftig, zestig meter geen zeldzaamheden zijn, en voor hoek-perceelen zelfs het dubbele van deze getallen geldt.” Het lijkt niets, maar omgerekend naar de 21e eeuw zou dit een bedrag van ruim vijfhonderd euro zijn op een hek van zestig meter.

Met de maatregel hoopte het regentschap de financiële middelen te krijgen voor het aanleggen, verbeteren en onderhouden van wegen. “Het ligt in de bedoeling – zoo vernamen wij nader – om de bestaande wegen in klassen onder te verdeelen, zoodat b.v. de bewoners aan smalle verharde wegen in een goedkooper tarief zouden vallen.”

Het plan was nog niet rond en “wil men de straatbelasting overigens doen instellen op 1 Januari 1935, zoo zal met de voorbereiding haast gemaakt dienen te worden, zoodat het ontwerp nog in de eerstvolgende raadsvergadering in behandeling kan worden genomen.” Met de fusie van Lawang en Malang verdween het idee in de ijskast. De rust in de nieuwe gemeente keerde weder.