In verschillende dagboeken en getuigenverslagen van militairen die werden ingezet in de Oost, wordt melding gemaakt van het zien van de mythologische figuur Neptunus, god van de zee.

Wanneer de Evenaar werd gepasseerd, verscheen hij aan boord, meestal bijgestaan door twee of meer hulpjes, om de mannen te dopen. Dit was een eeuwenoude traditie die diende om het moreel onder de bemanning hoog te houden en nieuwe zeelieden officieel in te wijden in zijn rijk.

Sergeant Piet Kramer van 2-4 R.I. schreef in zijn dagboek op donderdag 28 maart 1946: ’s Morgens 07.30 u vertrokken we van de rede van Singapore, het was mooi weer en de zee was spiegelglad. ’s Middags om 15.00u passeerden we de evenaar en daar hadden we natuurlijk het daarbij behorende Neptunusfeest bij, we hebben ons daarbij tranen gelachen.

Hoogstwaarschijnlijk ondergingen alle bataljons ditzelfde lot. Enkele militairen aan boord waren uitverkoren om de doop te ondergaan. Het meest gebruikte middel om te dopen was een bak met zeewater waar de mannen in werden gegooid.

Dat het van alle tijden was, en niet enkel bij de militairen gebeurde, blijkt wel uit een artikel in De Vrije Pers: Ochtendbulletin van 3 juni 1949, waarin een onbekende schrijver vertelde: “Toen ik in 1934 naar Indië kwam werd ik ook door Neptunus gedoopt, als Goudmarkreel.”

De toepassing bij militairen las ik voor het laatst in De Vrije Pers van 21 februari 1949. Hr. MS. torpedojager Evertsen bracht vier dagen eerder een groep van 120 mariniers naar Indië. De krant schreef hierover:

Bij het passeren van de linie, ten Westen van Afrika, is het een uitzonderlijk groot doopfeest voor de ,,baren” geworden. God Neptunus die op plechtige wijze aan boord werd gehaald, heeft er dan ook maar een ,,massa-doop” van 120 nieuwelingen (onder een bemanning van 200 man) van gemaakt. Slechts een enkeling heeft de bijzondere en hardhandige belangstelling van Neptunus getrokken.

Voor veel opvarenden was het een feest om nooit meer te vergeten. En Neptunus, gespeeld door een bemanningslid, was meestal de oudste of meest ervaren zeeman aan boord.