Ziet u de kaart bij dit bericht? De gekleurde puntjes staan voor steden die voorkomen in de grote Indische stamboom. Helaas herkent Geneanet niet alle dorpen en is Bandoeng een andere stad dan Bandung. Toch geeft het een aardig beeld van de stedenfrequentie.

Duidelijk zichtbaar is hoe Semarang, Batavia, Soerabaja, Bandoeng, Djokjakarta en Malang grote steden zijn op de kaart. Alleen al Semarang, waar ik ben begonnen, heeft ruim 7.500 ingevoerde geboorten, huwelijken en overlijdens. Hier zijn de meest complete gezinnen te vinden.

Batavia en Soerabaja volgen logischerwijs, omdat sinds de eerste jaren van Nederlands-Indië nieuwe Europeanen zich daar vestigden, wat kwam door de aanwezige havens, handelsposten en de groeiende economische mogelijkheden. Aan het begin van de twintigste eeuw kwamen steden als Bandoeng en Malang erbij. Europeanen werkten in de koffie, thee en kina of kwamen hier te wonen vanwege het gunstige klimaat om het pensioen in door te brengen.

Naast het hoofdgewest Java zijn ook plaatsen op de buitengewesten steeds beter vertegenwoordigd. Denk hierbij aan Amboina, Banda Neira en Makassar met ieder enkele honderden akten. Echter, de grootste uit de buitengewesten is Padang met inmiddels ruim vijfhonderd akten. Je ziet dat de huwelijksregisters met het jaar groter worden. Het zijn doorgaans deze registers die incompleet zijn opgenomen in de Regeringsalmanakken van Nederlands-Indië.

Een opvaller wil ik nog specifiek benoemen: Probolinggo op Oost-Java. Deze relatief onbekende stad, tegenover de grote van Indië, is bezig aan een opmars in de stamboom. Vroeger was deze stad vooral bekend om zijn vele suikerfabrieken in de omgeving. Dit is duidelijk terug te lezen in de akten. Ruim driehonderd daarvan zijn reeds ingevoerd en een hele lijst staat klaar om verwerkt te worden.

De invoering van de registers van de burgerlijke stand geeft meer weer dan enkel een stamboom. Het is een afspiegeling van de koloniale economie en familieroutes. En al lagen de steden nog zover uit elkaar, na de onafhankelijkheid van Indonesië zorgde de grote evacuatie- en repatriëringsstroom ervoor dat het merendeel bij elkaar kwam in een grote stad: Den Haag.