Frits van Daalen, overleden

 

Indië brengt hem een eresaluut 

(verhaal van 10-06-2026)

Generaal G.C.E. van Daalen, KITLV 7242.

De kranten stonden eind februari 1930 vol met het nieuws dat één van Indiës bekendste generaals op 66-jarige leeftijd was overleden. Gotfried Coenraad Ernst van Daalen, bekend als de Atjeh-generaal, de 22e plotseling heengegaan. De Locomotief plaatste een uitgebreid memoriam met zijn hoogtepunten en successen.

 

Op zestienjarige leeftijd was hij cadet aan de Koninklijke Militaire Academie. Vier jaar later werd hij benoemd tot de officiersrang van tweede luitenant wat de basis vormde om verder op te klimmen naar de voor een militair hoogst weggelegde functie. In november 1884 vertrok hij naar Indië, behaalde op 44-jarige leeftijd de generaalsrang en werd drie jaar later legercommandant op het Departement van Oorlog.

Maar hij was vooral bekend als de Atjeh-generaal: “haar moeten wij zoeken in den krachtigen bestuurder, den tactischen organisator en den kloeken strijder van Atjeh, die zich onderscheidde zoowel door zijn militair optreden als door zijn kwaliteiten als bestuursman.” Door het gevecht bij kota Toeankoe kreeg hij de Militaire Willemsorde der vierde klasse en via zijn verrichtingen in Atjeh van november 1896 tot augustus 1897 volgde de bevordering tot 3e klasse. Voor zijn moedig en beleidvol optreden tijdens de vestiging van het Indische gezag in de Gajo- en Alaslanden werd hem een zeer zeldzame onderscheiding van commandeur verleend.

Hij was door een overplaatsing naar Borneo slechts twee jaar gouverneur van Atjeh.

Nadat hij in 1908 kritiek had gekregen op zijn hardhandig optreden, nam hij ontslag, zij het van korte duur. Een jaar later volgde een herbenoeming tot chef van de generale staf, in 1910 tijdelijk (en later voor vast) legercommandant. Hij voerde grote veranderingen door in het Oost-Indisch Leger.

Maar de kritiek bleef, vooral op zijn tijd in het noorden van Sumatra. De tijd en kijk op het verleden veranderden. De Locomotief hierover: “Ongetwijfeld krijgt daardoor een figuur uit den moeilijken Atjeh-tijd een min of meer dualistisch karakter, dat men echter dient te accepteeren in het licht van die dagen.”

“Met luitenant-generaal Van Daalen is een van de krachtigste figuren uit den Atjeh-oorlog heengegaan. Indië brengt hem een eere-saluut!”