Koentil anak
Een angst voor velen
(verhaal van 27-05-2026)
Weet u, iedereen vindt weleens iets spannend. Bij de één is dit een bezoekje aan de dokter of tandarts, bij de ander een belangrijk gesprek en een derde trilt van de zenuwen wanneer hij een VIP ontmoet.
In het oude Indië vonden er ontmoetingen plaats met een vrouw waarvan vooral kleine kinderen schrik hadden. De koentil anak of pontianak “schijnt men geheel Indië door te vinden”. Opmerkelijk genoeg bestond in iedere streek een ander verhaal.
Zo zou zij in Magelang een geest zijn van een in het kraambed gestorven vrouw. Ze zocht telkens naar andere zwangere vrouwen om hen hetzelfde lot te doen toekomen, als dat zij eens had meegemaakt. In de rug had zij een gat, waarover lang zwart haar viel. Op die manier was het gat voor iedereen verborgen.
In Wlingi werd zij ook gezien. Daar liep ze ’s avonds op eenzame, donkere wegen. Het “geklikklak van haar slofjes is duidelijk hoorbaar”. Ze sprak passerende mannen aan. Als ze haar aanspraken, dan had zij hen voorgoed in haar macht. Wanneer andere personen op haar reageerden, zou dat zorgen voor een familielid welke zou sterven in het kraambed.
Het was in Soekaboemi waar de gedaante veranderde. Hier waren het “geen vrouwen en geen apen, maar ruigbehaarde wezens, half aap, half vrouw”. De naam koentil anak kwam uit deze streek. “Ook daar hebben ze een gat in de rug; dat gebruiken ze, om er de kindertjes in te stoppen, die ze gestolen hebben. Ze wonen in de tjemara’s.”
Buiten Java kwamen de wezens tevens voor. Zo werd de pontianak aangetroffen in de gelijknamige stad op Borneo. Daar woonde ze achter in de tuin, vooral in donkere hoeken met bomen of struikgewas. “De kinderen moeten ’s avonds binnen blijven, anders worden ze meegenomen.”
Op Ambon blijven ze zweven om ’t huis waar ze voorheen woonde. Ze had daar lang haar, een gat in de rug en lange nagels. Iedere avond kwam ze tevoorschijn.
Vrouwen werden enkel een koentil anak, wanneer zowel de moeder als het kind stierf in het kraambed. De vrouwen richtten zich daarna uit jaloezie op andere vrouwen die de bevalling wel doorstonden.
De koentil anak of pontianak, één van de vele verhalen uit de Indische mythologie dat menig persoon angst kon inboezemen.