De laatste tijd lees ik in de oude Indische kranten op Delpher over de verschillende gouverneurs-generaal (GG). Hierdoor krijg ik een steeds beter beeld van de koloniale tijd. Idenburg, Van Heutsz, Loudon, Pahud en op dit moment Rochussen.

Zo vertrok bijvoorbeeld Jan Jacob Rochussen op 2 juni 1845 met Zr. Ms. fregat Jason naar Indië. Koning Willem II en diens zoon Hendrik deden hem uitgeleide tot voorbij Fort de Nolle in Vlissingen, waarna de koning terugvoer naar de haven en de nieuwe GG koers zette naar de kolonie. De reis verliep via Madeira en Rio de Janeiro om uiteindelijk op 28 september 1845 Batavia aan wal te gaan.

In de kranten las ik zijn naam veel terug. Toch viel een verkoopadvertentie van zijn portret mij het meest op.  “In de toko van van Hogezand en Comp.” kon “tegen den prijs van f 10 zilver” een lithografie van het portret gekocht worden van “Zijne Excellentie den Minister van Staat J.J. Rochussen, Gouverneur Generaal van Nederlandsch Indië”. Deze lithografie was gemaakt door Johan Wilhelm Kaiser, “naar eene schilderij van N. Pieneman” nota bene één van de schilders voor de koninklijke familie. Het portret moest dus wel goed en vooral lijkend zijn. Ik zocht in de kranten naar soortgelijke berichten en vond er met verschillende verkoopprijzen:

• Bij Woodbury & Page kostte het portret van James Loudon een gulden;
• Bij Lange & Co kon ter herinnering het portret van Rochussen gekocht worden voor drie gulden;
• Boekhandel Gebr. Gimberg & Co. verkocht het portret van GG Pieter Mijer voor vijf gulden of “geëncadreerd in fraaije zwarte of vergulde lijst f 12.”
• Lange & Co. was met zijn portret van GG Charles Ferdinand Pahud voor “imperiaal formaat f 8” zonder lijst het duurst.

Opvallend genoeg waren niet alle portretten te koop. Zo werden die van GG Duymaer van Twist en Sloet van de Beele weggegeven bij verschillende edities van de Java-Bode of een abonnement daarop. De krant moest immers ook iets verdienen.

Zoals tegenwoordig souvenirs met de beeltenissen van de koninklijke familie verkocht worden, werd destijds in Indië geld verdiend aan de verkoop van deze portretten. Hoeveel? Dat vermelden de kranten helaas niet.