Bouw- en woningverordening

 

Behoud van het stadsschoon

(verhaal van 01-04-2026)

Van Heutsz-boulevard Weltevreden, KITLV 1406088.

Eind jaren twintig dreigde het stadsschoon van Batavia te verdwijnen. Overal in de stad verschenen nieuwe toko’s, winkels en waroengs. In juni 1930 werd het teveel en besloten burgemeester en wethouders een eind te maken aan het probleem. Het nieuws van den dag voor Nederlandsch-Indië van 23 juni 1930 deed verslag.

 

De oorzaak lag bij de huidige oplossers: het stadsbestuur. Tot enkele jaren geleden gaven zij volop vergunningen af voor het openen van winkeltjes. Volgens B&W was weigeren moeilijk daar dit enkel kon wanneer er vrees bestond voor gevaar, schade of ernstige hinder.

Maar nu de uitstraling van vooral de nieuwbouwwijken in het geding kwam, moest er actie worden ondernomen. Tijdens een raadsvergadering werd besloten tot aanpassing van artikel 61, lid 1, waarin was vastgelegd waar bedrijven zich mochten vestigen.

 

Het is verboden binnen de stadsgemeente Batavia fabrieken, pakhuizen, industriegebouwen, ateliers, handelshuizen, restaurants, winkelgebouwen en/of dergelijke gebouwen als bedoeld bij artikel 61 lid 1 van de ,,Bouw- en Woning-verordening van Batavia”, op te richten, te verbouwen, uit te breiden, of gebouwen tot dat doel in te richten of te bezigen.

 

De gemeente had gesproken. Enkel de vraag over welke straten het ging bleef staan. Opgesomd werden de:

  • Bandoeng-, Van Breen-, Cheribon-, Djeroek-, Djocja-, Garoet-, Grissee-, Juliana-, Lembang-, Madioen-, Malang-, Mampang-, Pasoeroean-, Poerwakarta-, Semarang-, Serang-, Soekaboemi-, Soerabaja-, Solo- en Tjiandjoerweg;
  • Box-, Djamboe-, Museum-, Nieuwe-, Nieuwe Tamarinde-, Palmen-, Regentesse-, Sawoh-, Spoorweg-, Stille-, Stovia-, Tandjong-, Tjemara-, Villa- en Wilhelminalaan;
  • Java-, Lombok-, Madoera-, Molukken-, Nieuw Guinea-, Soembawa-, Soenda-, Sumatra- en Timorweg;
  • Van Heutsz- en Mentengboulevard, Burgemeester Bisschop- en Viosplein, Laan de Bruyn Kops, Oud Gondangdia en Pegangaän.

 

Staat uw straat er ook tussen? Het gaat hier vooral om de wijken Menteng en Nieuw Gondangdia.

De schrijver van het artikel hoopt hiermee ook dat de pasar op de viersprong Tjiplakweg opgeruimd zou worden of worden ingeperkt zodat het langzaam zou gaan afsterven. Alles voor het behoud van het stadsschoon.