Na de capitulatie van Nederland, kon de kolonie niet meer rekenen op eventuele steun. Een zwakke positie voor het grote eilandenrijk. De Japanse dreiging groeide. De situatie escaleerde door de aanval op Pearl Harbor en de daaropvolgende oorlogsverklaring vanuit Nederland. Indië was niet meer veilig.

Het Koninklijk Nederlandsch-Indische Leger (KNIL) was sterk. Met een militaire parade in Batavia wilde zij de bevolking tonen dat de kolonie onneembaar was.

Maar het Japanse rijk groeide en Indië werd bedreigd. De Japanners voerden eerste aanvallen uit op Tarakan en Menado. Men bleef geloven in het KNIL, maar er ontstonden scheurtjes. De dagbladpers was optimistisch, maar dat veranderde snel.

Resident Abbenhuis van Batavia plaatste op 28 februari 1942 een bericht in het Bataviaasch Nieuwsblad getiteld “Bekendmaking”.

Voor het geval de ontwikkelingen van de militaire situatie ertoe mocht leiden dat onze troepen onze stad niet meer zullen beschermen is er een bijzondere maatregel voorbereid welke van belang is voor de veiligheid van die gezinnen, waarvan de echtgenoot of vader door militairen dienst of om andere redenen niet meer ter stede is.

Speciaal voor de soldatengezinnen werden twee wijken aangewezen waar zij een veilig onderdak konden vinden in de huizen van de bewoners die in de deze wijken woonden. Voor een goede verdeling moesten de echtgenotes naar het logegebouw aan het Burgemeester Bisschopplein en de Thaliabioscoop (aan het Molenvliet Oost, hoek Prinsenlaan) gaan.

De opvanglocaties lagen dichtbij, achter het Oranjehotel, wat zich aan het Molenvliet bevond en ten noorden van de Oude Tamarindelaan.

Dit was de enige mogelijkheid tot bescherming. Evacuaties vanuit de stad waren onmogelijk geworden doordat gemotoriseerd verkeer van de uitgangswegen geweerd werd.

Voor de vrouwen die hiervan gebruik wilde maken had de resident een advies. “Aan de vrouwen, die eventueel van deze bijzondere maatregel gebruik wenschen te maken wordt aangeraden al dadelijk een koffertje met de meest noodzakelijke kleeren en toiletbenoodigdheden voldoende voor eenige dagen in gereedheid te houden en bovendien per persoon een hoofdkussen en eenig beddegoed mee te nemen”.