Indiës eerste Inlandse burgemeester
De tijden veranderen
(verhaal van 24-12-2025)
Mr. Dr. R. Ng. Soebroto, Het nieuws van den dag voor Nederlandsch-Indië - 21-01-1939.
Het jaar 1939 was nog geen twee weken oud of Madioen had al een Indische primeur te pakken. De stad kreeg – als eerste in heel Indië – een Inlandse burgemeester. De kranten stonden er vol mee.
Meneer doctor Soebroto behoorde tot een groep Inlandse juristen die de kans kreeg om in Nederland te studeren en promoveren. Hiervoor diende hij eerst de rechtsschool te Batavia te hebben gevolgd en enkele jaren carrière te hebben gemaakt in Indië. Het Soerabaijasch handelsblad van 12 januari 1939 schreef:
“In 1922 met een studieopdracht naar Nederland vertrokken, deed hij in Juli 1924 te Leiden zijn doctoraal in het Nederlandsch recht, en op 25 september promoveerde hij op een proefschrift, getiteld: ,,Indonesische sawahverpanding” (verpanden van rijstvelden)
.
Zijn proefschrift kreeg lovende kritieken, waarop hij enkele maanden later zijn doctoraal in het Nederlands-Indisch recht aflegde. Hierop keerde hij terug naar Indië om in Soerabaja benoemd te worden tot ambtenaar ter beschikking van de president van de Raad van Justitie. Enige jaren later, in 1927, aanvaardde hij het wethouderschap in Soerabaja.
Soebroto groeide in zijn positie, waardoor zijn kwaliteiten goed tot uiting kwamen. Van 1927 tot 1937 was hij werkzaam bij het Binnenlands Bestuur als lid van het College van Gedeputeerden. In afwezigheid van de gouverneur van Oost-Java nam hij waar als voorzitter van de Provinciale Raad van Oost-Java.
Inmiddels was Soebroto wethouder in Batavia en stond op het punt om benoemd te worden te hoofdambtenaar aldaar. Het nieuws van den dag voor Nederlandsch-Indië van 3 januari 1939 twijfelde dan ook of hij de burgemeestersfunctie zou accepteren.
“Of de heer Soebroto deze functie echter ambieert is een tweede; wij meenen te weten dat hij op de nominatie staat om tot hoofdambtenaar benoemd te worden, een functie, die wat salarieering betreft, hooger staat dan die van burgemeester van Madioen”.
Hij maakte zijn keuze en ging niet voor het geld, maar werd burgemeester. Op 26 februari 1939 kwam hij vanuit Batavia aan, waarna hij twee dagen later werd geïnstalleerd in de Oost-Javaanse stad. Indië had zijn eerste Inlandse burgemeester, de tijden waren sterk aan het veranderen.