Man lees de Sumatra Post op Sumatra, KITLV 86073.
Opgepast: Japan wordt sterker
Van Daalen waarschuwt
(verhaal van 08-07-2026)
Al ver voor de eerste Japanse aanval op Indië werd gewaarschuwd voor de dreiging. De bekende Indische journalist H.B. van Daalen, naast oom van generaal Frits van Daalen ook strijdlustige hoofdredacteur van de Java-Bode, verbleef in 1904 in Londen, maar kreeg zijn bericht per brief in De Sumatra Post van 1 maart 1904.
De openingszin van het artikel maakte lezers meteen nieuwsgierig: “Het schijnt dat de dagbladen in Nederland openlijk de vrees uitspreken dat, indien Japan in een oorlog met Rusland overwinnaar mocht zijn, het eenvoudig pief, paf, poef Java zou inpalmen.”
Van Daalen bekende openlijk dat hij in eerste instantie lachte bij de gedachte, maar zag in dat het waarheid kon worden. “Java is niet precies een waardeloos stukje grond.”
Naar zijn mening was het de taak van de Nederlandse diplomatie, waar het treurig mee gesteld was, om voor een aanval te waken. Hij had het zelf ervaren en meldde dat er ministers in het vaderland waren met dezelfde gedachten. “Doch laat ons hopen, dat het Nederland aan bekwame en vooral flinke diplomaten nog niet geheel ontbreekt, en zijne diplomaatje nog niet zoo teruggegaan en verroest is als de rest.”
“Doch het eerst noodige is natuurlijk, dat Nederland in Indië een behoorlijke vloot onderhoudt, dat is een vloot, die voor de haar opgelegde taak berekend is.” De oorlogsontwikkelingen tussen de twee grote mogendheden, waren volgens Van Daalen een wake-up call. Zorg voor een goed onderhouden vloot met gekwalificeerd marinepersoneel. “Wie zichzelf niet helpt, kan geen hulp – zelfs geen sympathie – van anderen verwachten.” Hij haalde woorden aan van geschiedschrijver Sir Alison over de Zeeslag bij Camperduin, over hoe goed en volhardend de Nederlandse mariniers vochten en bewezen hadden tot de grote rij van Tromp en De Ruyter te behoren.
Want “indien het waar is dat, zooals de dagbladen in Nederland schijnen te beweren, als Japan-Java beloert; indien het waar is dat Nederland Java voor zich behouden en derhalve tegen Japan eventueel verdedigen wil…”, geef Indië een vloot, “en haar ,,Ducht-sailors will fight with admirable skill and courage, and prove themselves worthy descendants of Tromp and De Ruyter””.