Wurtembergse kazerne te Semarang, KITLV A194.
Opstand in Semarang
Rellen in de kazerne
(verhaal van 04-02-2026)
De Javasche Courant plaatste op 18 augustus 1860 een bericht over een opstand de avond ervoor met negen doden, veertien gewonden en 42 arrestanten tot gevolg. Semarang was geheel ontzet.
Semarang, 17 augustus 1860 ’s avonds rond de klok van negen uur. Het was een gewone avond, net als iedere andere, in de stad. Aan niets viel te merken dat de rust weldra voorbij was. In de Wurtembergsche kazerne, gelegen aan de Karang Bidara, braken rellen uit. Verschillende compagnieën waren daar gelegerd, waaronder een met veel Zwitserse militairen. Een samenzwering vond plaats, maar de reden was onduidelijk.
De rellen waren hevig. Door de stafchef van de resident en de plaatselijk commandant werden verschillende maatregelen genomen. Van alle kanten kwamen andere compagnieën en bataljons om de orde te herstellen. Inlandse hulptroepen vormden een cordon om de kazerne opdat de militairen binnenbleven en de burgerbevolking buiten.
De helden van de dag? De Amboneesche compagnie. Zij vielen aan en hielden stand. Ze zorgden ervoor dat de rellen gestopt werden. Helaas moesten zij er een prijs, bestaande uit twee onderofficieren, voor betalen.
Om drie uur ’s nachts was het voorbij. De Zwitsers die de strijd hadden overleefd werden gearresteerd en voorgeleid bij de krijgsraad. Uit voorzorg moest het gehele derde bataljon de wapens inleveren, uit angst dat er nieuwe rellen zouden uitbreken.
Binnen een tijdsbestek van zes uur was alles weer rustig in de stad, maar men was goed geschrokken. De militairen moesten immers de burgers veilig houden, in plaats van aanvallen. Wat het wellicht nog beangstigender maakte, was dat deze opstand deel van een reeks was. Want, zoals de Javasche courant schrijft: “naar men zegt, moet het complot ook te Ambarawa, Djocjacarta en Soerabaya vertakkingen hebben gehad; op laatstgemelde plaats zou het in de lucht springen van het kruidmagazijn het signaal van den opstand moeten geworden zijn”. Met andere woorden, iedere militair kon uit zijn op rellen.
Het artikel sloot af: “de schrik en ontsteltenis van Semarang’s ingezetenen gedurende dien noodlottigen nacht, behoeven niet te worden beschreven. Doch gelukkig, is alles verijdeld”.